Strony serwisu taxonline.pl wykorzystują do poprawnego działania pliki cookie. Brak zgody na instalację plików cookie może być wyrażony poprzez ustawienia przeglądarki. Aby dowiedzieć się więcej kliknij tutaj.

Nie pokazuj więcej tego komunikatu

Taxonline
English Deutsch Nasze usługi Cennik Kontakt z nami Pliki cookies
Szukaj
Strona główna Komentarze Stratę ze sprzedaży wierzytelności przedawnionej można zaliczyć do kosztów podatkowych

Stratę ze sprzedaży wierzytelności przedawnionej można zaliczyć do kosztów podatkowych

Katarzyna Dobosz, 2017-11-14
Zapraszamy do zapoznania się z komentarzem, w którym Katarzyna Dobosz z Działu prawnopodatkowego PwC analizuje wyrok w zakresie skutków sprzedaży przedawnionej wierzytelności.

Zakresy zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 20 oraz art. 16 ust. 1 pkt 39 PDOPrU są względem siebie odrębne i rozłączne. Zatem okoliczność, iż wierzytelność jest przedawniona, nie ma znaczenia dla możliwości zaliczenia straty z jej sprzedaży do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem spełnienia przesłanek z art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy.

Wyrok WSA w Gliwicach z 12 lipca 2017 r., I SA/Gl 197/17.


W ramach prowadzonej działalności gospodarczej spółka dokonywała dostaw towarów, które były dokumentowane fakturami VAT. Kwoty netto z tych faktur były wykazywane przez spółkę jako jej przychód należny, zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: PDOPrU). Jednocześnie zdarzało się, że kontrahenci nie regulowali należności wynikających z wystawionych faktur, w związku z czym spółka posiada nieuregulowane wierzytelności handlowe – niektóre z nich uległy już przedawnieniu. Wartość przedawnionych wierzytelności nie została uznana za koszt uzyskania przychodu bezpośrednio bądź przez odpis aktualizujący. W przyszłości spółka planuje zbyć przedawnione wierzytelności, przy czym ich cena – z uwagi na nieściągalność – będzie niższa od wartości wierzytelności zaliczonej uprzednio do przychodów podatkowych. W efekcie, w wyniku sprzedaży, spółka poniesie stratę w wysokości różnicy pomiędzy wartością wierzytelności zaliczoną uprzednio do przychodów podatkowych a ustaloną ceną ich sprzedaży.


We wniosku o interpretację indywidualną spółka zadała pytanie, czy prawidłowe jest jej stanowisko, zgodnie z którym strata z tytułu zbycia przedawnionych wierzytelności handlowych, które były uprzednio zaliczone do przychodów należnych, będzie stanowiła dla niej koszt uzyskania przychodu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 39 PDOPrU.


Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe i wskazał, że o ile art. 16 ust. 1 pkt 39 PDOPrU dopuszcza zaliczenie do kosztów podatkowych straty z odpłatnego zbycia wierzytelności zarachowanej uprzednio do przychodów, o tyle przepis art. 16 ust. 1 pkt 20 wyklucza taką możliwość. Zdaniem organu, przepisy organu należy czytać łącznie, a więc aby skorzystać z uprawnienia, jakie daje art. 16 ust. 1 pkt 39 ustawy, należy najpierw zbadać, czy dana wierzytelność spełnia warunek określony w art. 16 ust. 1 pkt 20. Straty z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, aby mogły być uznane za koszt uzyskania przychodów, nie mogą zatem dotyczyć wierzytelności przedawnionych.


Interpretacja Ministra Finansów została zaskarżona do WSA w Gliwicach. Sąd nie podzielił poglądu organu i wskazał, że okoliczność, iż wierzytelność jest przedawniona, nie ma znaczenia w zakresie możliwości zaliczenia straty z jej sprzedaży do kosztów uzyskania przychodów. Zdaniem sądu art. 16 ust. 1 pkt 20 nie jest przepisem nadrzędnym w stosunku do art. 16 ust. 1 pkt 39 PDOPrU – zakresy tych przepisów są unormowane niezależnie od siebie.

Komentarz

Stanowisko wyrażone przez sąd w komentowanym wyroku, pozytywne dla podatników, bez wątpienia zasługuje na aprobatę.


Należy zgodzić się z sądem, że pomimo faktu, iż art. 16 ust. 1 pkt 20 PDOPrU poprzedza art. 16 ust. 1 pkt 39 tej ustawy, z takiego usytuowania przepisów nie można wyprowadzać wniosku, że zakres pierwszego z nich wpływa na zakres drugiego. Ujęcie w art. 16 ust. 1 pkt 20 wierzytelności przedawnionych nie oznacza, że automatycznie zostają one wyłączone z pojęcia wierzytelności, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 39. Ze względu na założenie racjonalności ustawodawcy należy przyjąć, że gdyby ustawodawca zamierzał zawrzeć takie wyłączenie, zostałoby to ujęte wprost w omawianym przepisie. Skoro zatem przepis ten nie ogranicza swojego zakresu, to nie sposób tego zawężenia wyprowadzić z wykładni systemowej. Inny jest bowiem kontekst obu przepisów, a także ich zakres treściowy. Przyjmując więc, że omawiane przepisy mają niezależne od siebie unormowane zakresy, nie sposób nie zgodzić się ze stanowiskiem, zgodnie z którym normą przepisu art. 16 ust. 1 pkt 39 PDOPrU objęte są także wierzytelności odpisane jako przedawnione, jeśli zostały uprzednio zarachowane jako przychód należny na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy.


Dodatkowo za trafnością przedstawionej tezy przemawia wykładnia gospodarcza. Jak podkreślano już wcześniej w orzecznictwie, wyłączenie z treści art. 16 ust. 1 pkt 39 wierzytelności przedawnionych i zakaz zaliczania do kosztów uzyskania przychodów strat z tytułu ich zbycia (w sytuacji gdy zostały uprzednio zarachowane jako przychód należny) pozbawione jest racji gospodarczych. Takie ujęcie tematu mogłoby bowiem prowadzić do sytuacji, w której podatnicy nie byliby zainteresowani zbywaniem przedawnionych wierzytelności, a ponadto wyłączaliby je z przychodów należnych, na czym straciliby zarówno podatnicy, jak i interes publiczny.


Na koniec warto wskazać, że komentowany wyrok wpisuje się w dotychczasową linię orzeczniczą sądów administracyjnych. Rozstrzygając przedmiotowy spór, sąd powołał się na wyrok NSA z 5.2.2015 r. (II FSK 3113/12), natomiast w ostatnim czasie podobne orzeczenie wydane zostało między innymi przez WSA w Gdańsku (I SA/Gd 404/17).


Artykuł ukazał się w Monitorze Podatkowym nr 10/2017

Zmieniony tytuł i inne drobne modyfikacje pochodzą od redakcji taxonline.pl

Katarzyna Dobosz jest konsultantem w Dziale Prawnopodatkowym PwC.


© 2017 PwC. Wszystkie prawa zastrzeżone. Nazwa PwC odnosi się do firm wchodzących w skład sieci PwC, z których każda stanowi odrębny podmiot prawny. Więcej informacji na stronie www.pwc.com/structure.

Materiały zamieszczone na tej stronie internetowej przeznaczone są jedynie dla celów informacyjnych i nie mogą być traktowane jako wchodzące w zakres czynności doradztwa podatkowego określonych w art.2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym. Tym bardziej dla skutków podejmowanych na tej jedynie podstawie decyzji ekonomicznych nie mają zastosowania zasady odpowiedzialności za szkodę określone w art. 43 ustawy o doradztwie podatkowym. Osoby zainteresowane uzyskaniem porady proszone są o skontaktowanie się bezpośrednio z działem prawno-podatkowym PwC. Wydawcą serwisu taxonline.pl jest PricewaterhouseCoopers Sp. z o.o., al. Armii Ludowej 14, 00-638 Warszawa. ISSN: 2084-381X
e-point SA