Strony serwisu taxonline.pl wykorzystują do poprawnego działania pliki cookie. Brak zgody na instalację plików cookie może być wyrażony poprzez ustawienia przeglądarki. Aby dowiedzieć się więcej kliknij tutaj.

Nie pokazuj więcej tego komunikatu

Taxonline
English Deutsch Nasze usługi Cennik Kontakt z nami Pliki cookies
Szukaj
Strona główna Komentarze Nagrody sportowe i podatek dochodowy: porozmawiajmy o większych pieniądzach

Nagrody sportowe i podatek dochodowy: porozmawiajmy o większych pieniądzach

Piotr Kaim, 2012-04-26
Kilka tygodni temu zamieściliśmy artykuł dotyczący opodatkowania nagród za osiągnięcia w zawodach sportowych. Artykuł koncentrował się na zasadach korzystania ze zwolnienia przewidzianego dla nagród nieprzekraczających 760 zł. Tym razem napiszemy o większych pieniądzach. Doradca podatkowy Piotr Kaim komentuje praktyczne problemy, z jakimi stykają się polscy sportowcy i organizatorzy imprez.

W artykule z ubiegłego miesiąca przedstawiłem zasady stosowania zwolnienia podatkowego, dotyczącego nagród sportowych nieprzekraczających 760 zł. Po tej publikacji miałem okazję rozmawiać ze sportowcami i organizatorami, którzy zwracali uwagę na dalsze kwestie, nastręczające praktycznych trudności. Kierując się sugestiami praktyków, tym razem przedstawię PIT-owskie implikacje nagród sportowych, które przekraczają granicę 760 zł. i dlatego nie są objęte zwolnieniem. Przedmiotem tych rozważań będą wyłącznie nagrody wypłacane polskim sportowcom w imprezach krajowych (zagadnienia związane z opodatkowaniem sportowców zagranicznych odłożyłem – w większości – na inną okazję). Posługując się pojęciem „nagród”, będę miał na uwadze wyłącznie nagrody otrzymywane za osiągnięcia w konkretnych zawodach. Tym samym, dalsze uwagi nie będą dotyczyć innych dochodów, jakie mogą osiągać sportowcy. 

Piotr KaimNagrody dla Polaków

Jeżeli nagroda jest wypłacana polskiemu rezydentowi podatkowemu i przekracza 760 zł., to nie ma wątpliwości, że podlega opodatkowaniu podatkiem zryczałtowanym, wynoszącym 10% przychodu (bez pomniejszania o koszty). Obowiązek poboru tego podatku spoczywa na organizatorze zawodów, który działa w charakterze płatnika: potrąca podatek z kwoty nagrody i przelewa go na rachunek urzędu skarbowego. Wspomniany przelew powinien nastąpić do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła wypłata nagrody i pobranie podatku (art. 42 ust. 1 ustawy o PIT).

Niektórzy organizatorzy stosują politykę polegającą na tym, że – z góry, w komunikacie organizacyjnym – gwarantują nagrody w wysokości netto. Muszą jednak pamiętać, że zdjęcie ciężaru podatkowego ze sportowca – w sensie prawnym – jest dodatkowym komponentem nagrody. Dlatego, dla celów obliczania 10% podatku, kwota nagrody powinna być „ubruttowiona”. Efekt rachunkowy jest taki, że nagroda brutto wyniesie 10/9 (dziesięć dziewiątych) nagrody netto, a podatek – 1/9 (jedną dziewiątą), bądź też 11,11% nagrody netto. Ilustruje to następujący przykład: 

Przykład 1.

Nagroda netto (według komunikatu) = 1.000 zł.

Nagroda brutto = 10/9 nagrody netto = 1111,11 zł

Podatek = 10% nagrody brutto = 111,11 zł 

Niesolidny organizator 

Jeżeli 10% podatek został pobrany przez organizatora, zwycięzca nagrody może o nim zapomnieć, bo sprawa – w jego imieniu – została już załatwiona. Zdarza się jednak, acz niezwykle rzadko, że organizator  zapomina o podatkach; w efekcie, uczestnicy zawodów otrzymują nagrody w kwotach brutto, zaś urząd skarbowy nie otrzymuje niczego. Taki organizator naraża się na ryzyko postępowania podatkowego, a nawet karnego skarbowego.  

Odrębną kwestią jest sytuacja beneficjenta nagrody.  Niezależnie od zachowania płatnika (organizatora imprezy) pozostaje on podatnikiem, a więc osobą, na której ciąży obowiązek zapłaty podatku. Właściwym sposobem wywiązania się z tego obowiązku jest wykazanie 10% podatku w rocznym zeznaniu podatkowym za rok, w którym wygrano nagrodę. Tym samym zeznaniu, które składamy do 30 kwietnia celem zadeklarowania dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych. Mała subtelność polega na tym, że wykazując podatek od nagród (niepobrany przez płatnika), trzeba wybrać formularz PIT-36, a nie PIT-37. Biorąc pod uwagę obecny układ formularza, obowiązek informacyjny ogranicza się do wpisania kwoty podatku w polu 191. (Jeżeli mamy do czynienia ze wspólnym rozliczeniem małżonków, sąsiednie pole 192 może być wykorzystane do wpisania analogicznych podatków, ciążących na małżonku.) Wykazany w ten sposób podatek jest dodawany do innych zobowiązań sportowca i podnosi ogólną kwotę podatku, wynikającą z deklaracji PIT-36. 

Dla ucięcia wszystkich wątpliwości, jeszcze raz zaznaczę, że powyższy sposób postępowania – a więc wykazywanie podatku w deklaracji rocznej – dotyczy tylko tych przypadków, w których 10% podatek nie został pobrany przez organizatora. Warto przy tym dodać, że słowo „pobrany” oznacza wyłącznie to, że nagroda jest wypłacana w kwocie netto, po dokonaniu odpowiedniego potrącenia. Teoretycznie, zawodnik nie musi się przejmować, czy pobrany w ten sposób podatek trafił na rachunek urzędu skarbowego. 

Imienne informacje o dochodach 

Niemniej jednak, wiele osób chciałoby wiedzieć, że podatek nie tylko został pobrany, ale także zapłacony i – tym samym – nie będzie przedmiotem żadnych kontrowersji czy sporów z organami podatkowymi. Co do zasady, tego typu niepokoje powinny być wygaszane za pomocą imiennych informacji podatkowych, zwanych potocznie „PIT-ami”, które są wysyłane zarówno do podatników, jak też do urzędów skarbowych właściwych dla podatników. Niemniej jednak, praktyka jest w tym zakresie różna. Czasami zawodnicy dostają takie „PIT-y”, a czasami nie dostają. 

Trzeba zauważyć, że wspomniana rozbieżność jest naturalną konsekwencją niejasnych przepisów. Oceniając obowiązki informacyjne organizatora imprezy, należy – w pierwszej kolejności – sięgnąć do art. 42 ust. 2 ustawy o PIT. Przepis ten odsyła do jeszcze innego przepisu, co sprawia, że intencje ustawodawcy są nieczytelne. Nie jest zatem jasne, czy wypłacając nagrody polskim rezydentom podatkowym, organizator musi wysyłać imienne informacje podatkowe. Jest to jedna ze spraw, którą warto wyjaśnić za pomocą wniosku o interpretację do dyrektora izby skarbowej. (Nie ma za to wątpliwości, że organizator musi wysyłać imienne informacje do urzędu skarbowego przy wypłatach na rzecz sportowców zagranicznych, ale tę kwestię zostawię na inną okazję). 

Część komentatorów uważa za oczywiste, że organizator ma obowiązek wysyłania imiennych informacji podatkowych także wtedy, gdy dotyczą one rezydentów polskich. Jeżeli ta interpretacja jest trafna, to informacja powinna być wysłana do końca lutego roku następnego po roku, w którym wypłacono nagrodę. Adresatem takiej informacji powinien być zarówno podatnik (sportowiec), jak też właściwy dla niego urząd skarbowy. 

Jak wskazano w Komentarzu A. Bartosiewicza i R. Kubackiego, dodatkowa trudność polega na tym, że obecnie nie ma urzędowego formularza, który pasowałby do specyfiki nagród opodatkowanych podatkiem ryczałtowym. Stąd też autorzy sugerują, by wybrać formularz PIT-11 na zasadzie: „jeśli nie ten, to żaden inny”... Tymczasem jest to formularz służący do wykazywania zaliczek na podatek płacony na zasadach ogólnych i – w zasadzie – nie ma w nim miejsca do wpisania kwoty podatku zryczałtowanego. Może to być argument przemawiający za tezą, że – w istocie – organizator nie musi wysyłać rocznych informacji imiennych dotyczących nagród polskich sportowców. Jak już wspomniałem, najlepiej to wyjaśnić na drodze urzędowej. 

Organizator: deklaracja zbiorcza

Niezależnie od informacji, o których była mowa powyżej, organizator powinien wysłać do swojego własnego urzędu skarbowego – dodatkową deklarację zbiorczą. Taka deklaracja powinna być wysłana do końca stycznia roku następnego po roku, w którym wypłacał nagrody podlegające opodatkowaniu. Wykazuje się w niej łączne kwoty podatku pobranego w ciągu całego roku, z rozbiciem na poszczególne miesiące. Deklaracja, o której tutaj mowa, dotyczy podatków zryczałtowanych od wszystkich nagrodzonych sportowców, zarówno polskich, jak i zagranicznych. Do jej składania służy formularz PIT-8AR.  

Wybór przepisów

Ustawa o PIT

 Art. 21.

1. Wolne od podatku dochodowego są:

68) wartość wygranych w konkursach i grach organizowanych i emitowanych (ogłaszanych) przez środki masowego przekazu (prasa, radio i telewizja) oraz konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu, a także nagród związanych ze sprzedażą premiową – jeżeli jednorazowa wartość tych wygranych lub nagród nie przekracza kwoty 760 zł; zwolnienie od podatku nagród związanych ze sprzedażą premiową nie dotyczy nagród otrzymanych przez podatnika w związku z prowadzoną przez niego pozarolniczą działalnością gospodarczą, stanowiących przychód z tej działalności;

 Art. 30.

1. Od dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy:

2) z tytułu wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych lub nagród związanych ze sprzedażą premiową, uzyskanych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 6, 6a i 68 – w wysokości 10 % wygranej lub nagrody;

 Art. 41.

1. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4–9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.

4. Płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4–5a i 13 oraz art. 30a ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 4d, 5 oraz 10.

 Art. 42.

1. Płatnicy, o których mowa w art. 41, przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) – na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Jednakże w przypadku, gdy podatek został pobrany zgodnie z art. 30a ust. 2a, płatnicy, o których mowa w art. 41 ust. 10, przekazują kwotę tego podatku na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

1a. W terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w art. 41, są obowiązani przesłać do urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, roczne deklaracje, według ustalonego wzoru. Jednakże roczne deklaracje dotyczące podatku pobranego zgodnie z art. 30a ust. 2a, płatnicy, o których mowa w art. 41 ust. 10, przesyłają do urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych. Przepis art. 38 ust. 1b stosuje się odpowiednio.

2. W terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani przesłać podatnikom, o których mowa:

1) w art. 3 ust. 1, oraz urzędom skarbowym, którymi kierują naczelnicy urzędów skarbowych właściwi według miejsca zamieszkania podatnika – imienne informacje o wysokości dochodu, o którym mowa w art. 41 ust. 1, sporządzone według ustalonego wzoru;

2) w art. 3 ust. 2a, oraz urzędom skarbowym, którymi kierują naczelnicy urzędów skarbowych właściwi w sprawach opodatkowania osób zagranicznych – imienne informacje sporządzone według ustalonego wzoru, również gdy płatnik w roku podatkowym sporządzał i przekazywał informacje w trybie przewidzianym w ust. 4.

4. Na pisemny wniosek podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 2a, płatnik, w terminie 14 dni od dnia złożenia tego wniosku, jest obowiązany do sporządzenia i przesłania podatnikowi i urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych – imiennej informacji, o której mowa w ust. 2 pkt 2.

5. Informacje, o których mowa w ust. 2 pkt 1, sporządzają i przekazują również podmioty, o których mowa w art. 41, dokonujące wypłat świadczeń, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46.

6. Informacje, o których mowa w ust. 2 pkt 2, sporządzają i przekazują również podmioty, o których mowa w art. 41, gdy na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub ustawy nie są obowiązane do poboru podatku, o którym mowa w art. 29–30a. Przepisy ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

 Art. 45

3b. W zeznaniu, o którym mowa w ust. 1 lub ust. 1a, wykazuje się należny podatek dochodowy, o którym mowa w art. 29–30a, jeżeli podatek ten nie został pobrany przez płatnika.

 Autor jest doradcą podatkowym

© 2019 PwC. Wszystkie prawa zastrzeżone. Nazwa PwC odnosi się do firm wchodzących w skład sieci PwC, z których każda stanowi odrębny podmiot prawny. Więcej informacji na stronie www.pwc.com/structure.

Materiały zamieszczone na tej stronie internetowej przeznaczone są jedynie dla celów informacyjnych i nie mogą być traktowane jako wchodzące w zakres czynności doradztwa podatkowego określonych w art.2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym. Tym bardziej dla skutków podejmowanych na tej jedynie podstawie decyzji ekonomicznych nie mają zastosowania zasady odpowiedzialności za szkodę określone w art. 43 ustawy o doradztwie podatkowym. Osoby zainteresowane uzyskaniem porady proszone są o skontaktowanie się bezpośrednio z działem prawno-podatkowym PwC. Wydawcą serwisu taxonline.pl jest PricewaterhouseCoopers spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa, ul. Lecha Kaczyńskiego 14, 00-638 Warszawa. ISSN: 2084-381X
e-point SA