Czy wyrok TSUE jest korzystny dla podatników?
Wojciech Śliż, Aleksandra Bembnista, 2012-01-27We wczorajszym wyroku Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że co do zasady uzależnienie prawa do obniżenia podstawy opodatkowania VAT od posiadania potwierdzenia otrzymania korekty faktury przez nabywcę, jest co do zasady zgodne z prawem wspólnotowym. Dodał jednak, że jeśli otrzymanie potwierdzenia jest w rozsądnym terminie niemożliwe lub utrudnione, wystawca faktury powinien mieć prawo udowodnienia, że odbiorca fakturę otrzymał i zapoznał się z nią, a także, że transakcję zrealizowano na podstawie danych zawartych w korekcie.
Jak ocenia Pan wyrok?
Trybunał, swoim zwyczajem, orzekł, ale nie rozstrzygnął. Jednocześnie pozostawił spore pole do interpretacji sądom krajowym. Zacznijmy od początku. Zdaniem Trybunału, sam fakt uzależnienia możliwości obniżenia podstawy opodatkowania VAT od otrzymania potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę towaru lub usługi nie stanowi naruszenia przepisów wspólnotowych. Innymi słowy, umieszczenie tego wymogu w polskiej ustawie o VAT nie oznacza naruszenia standardów wspólnotowego systemu podatku od wartości dodanej. Jednak, w opinii Trybunału, wymóg ten nie powinien być bezwzględny. Tym samym TSUE po raz kolejny wypowiedział się przeciwko wprowadzaniu zbędnych formalności w rozliczaniu VAT. Ta niechęć do formalizmu i barier administracyjnych charakteryzuje orzecznictwo Trybunału. Należy zatem zachować pewną elastyczność, ponieważ, jeśli otrzymanie potwierdzenia jest w rozsądnym terminie niemożliwe lub utrudnione, wystawca faktury powinien mieć prawo udowodnienia, że odbiorca fakturę otrzymał i zapoznał się z nią, a także, że transakcję zrealizowano na podstawie danych zawartych w korekcie. W przeciwnym bowiem razie dochodzi do naruszenia zasady neutralności. To ostatnie stwierdzenie nadaje de facto wyrokowi jego właściwy wydźwięk.
Czy wyrok jest zatem korzystny dla podatników?
Może okazać się korzystny. Warto jednak zauważyć, że TSUE posłużył się klauzulami generalnymi, stąd wspomniane przeze mnie na początku pole interpretacyjne dla sądów i organów. Przede wszystkim będzie trzeba odpowiedzieć na pytanie, co oznacza „rozsądny termin”, w którym uzyskanie potwierdzenia odbioru faktury jest niemożliwe. Dalej, jakie okoliczności należy uznać za uzasadniające niemożliwość lub nadmierne utrudnienie otrzymania dokumentu. Czy będą to okoliczności obiektywne, jak np. przerwa w komunikacji, czy też dotyczące samego odbiorcy – np. jego choroba uniemożliwiająca uczynienie zadość obowiązkowi? Jak potraktować opóźnienia w działaniu poczty? Albo zlekceważenie obowiązku przez odbiorcę faktury? Na te pytania odpowiedzi będą udzielały sądy krajowe.
Trybunał dał jednocześnie wyraźne wskazówki w zakresie udowadniania „należytej staranności” podatnika w zakresie otrzymania potwierdzenia odbioru korekty faktury przez kontrahenta i zrealizowania transakcji na warunkach z niej wynikających. Jako dowody mogą wystąpić kopie korekty faktury, pisma przypominające kontrahentowi o obowiązku jej dostarczenia, a także dokumenty księgowe, czy dowody zapłaty. Wydaje się, że orzekając w ten sposób Trybunał podjął próbę zbilansowania dwóch wartości – z jednej strony prawidłowego poboru podatku i zapobiegania oszustwom podatkowym, z drugiej zaś – zapobieżenia naruszenia neutralności. Podatnicy mogą więc wywieść z tego orzeczenia realne korzyści.
Dziękuję za rozmowę.
Materiały zamieszczone na tej stronie internetowej przeznaczone są jedynie dla celów informacyjnych i nie mogą być traktowane jako wchodzące w zakres czynności doradztwa podatkowego określonych w art.2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym. Tym bardziej dla skutków podejmowanych na tej jedynie podstawie decyzji ekonomicznych nie mają zastosowania zasady odpowiedzialności za szkodę określone w art. 43 ustawy o doradztwie podatkowym. Osoby zainteresowane uzyskaniem porady proszone są o skontaktowanie się bezpośrednio z działem prawno-podatkowym PwC. Wydawcą serwisu taxonline.pl jest PricewaterhouseCoopers Sp. z o.o., al. Armii Ludowej 14, 00-638 Warszawa. ISSN: 2084-381X
